عمل جراحی سنگ کلیه به روش بسته PCNL برای شکستن سنگ‌های بزرگ

دی 11, 1403
جراحی سنگ کلیه به روش بسته PCNL

جراحی PCNL یک روش کم‌تهاجمی برای درمان سنگ‌های کلیه است که از طریق پوست و بدون نیاز به برش‌های بزرگ انجام می‌شود. در این جراحی، پزشک از یک برش کوچک (یک سانتی‌متر) در پوست به داخل کلیه دسترسی پیدا کرده و سنگ‌ها را با استفاده از نیروی پنوماتیک یا لیزر شکسته و خارج می‌کند. این روش معمولاً زمانی انجام می‌شود که سنگ‌ها بزرگ بوده یا مقاوم به درمان با روش‌های غیرجراحی باشند. جراحی PCNL  معمولاً با بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود و زمان بستری بیمار معمولاً دو تا سه روز است. پس از جراحی، مراقبت‌های ویژه مانند تخلیه ادرار از طریق لوله‌های خاص و نظارت بر وضعیت کلیه برای پیشگیری از عوارض و اطمینان از بهبود انجام می‌شود. با انجام این جراحی تمام سنگ‌های موجود در کلیه شکسته‌شده و تخلیه می‌شوند.

جراحی بسته سنگ کلیه به روش PCNL چیست؟

جراحی بسته سنگ کلیه

جراحی بسته سنگ کلیه به روش PCNL (مخفف Percutaneous Nephrolithotomy) یکی از پیشرفته‌ترین و مؤثرترین روش‌های درمان سنگ کلیه‌های بزرگ (بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر) است. در این روش جراحی از یک برش کوچک (حداکثر یک سانتی‌متری) برای دسترسی به سنگ کلیه استفاده می‌شود. سپس، پزشک تحت هدایت تصویربرداری (سونوگرافی یا فلوروسکوپی) به کلیه دسترسی پیدا می‌کند و با وارد کردن اندوسکوپ (یا نفروسکوپ) و دستگاه سنگ‌شکن، سنگ را خرد کرده و خارج می‌نماید.

جراحی PCNL چه زمانی بهترین درمان برای سنگ کلیه است؟ ‌

جراحی PCNL برای حذف سنگ‌های بزرگ یا پیچیده کلیه استفاده می‌شود که به‌طور طبیعی یا با روش‌های دیگر مانند سنگ‌شکنی برون‌اندامی (ESWL) قابل درمان نباشد.

این جراحی در موارد زیر انجام می‌شود:

  • سنگ‌های بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر: به‌ویژه سنگ‌های شاخ گوزنی که چندین شاخه از سیستم جمع‌آوری ادرار کلیه را مسدود کرده‌اند.
  • نتیجه‌بخش‌نبودن سایر درمان‌ها: زمانی که روش‌هایی مانند اصلاح سبک زندگی و سنگ‌شکنی برون‌اندامی موفقیت‌آمیز نبوده‌اند.
  • سنگ‌های متعدد یا متراکم: در مواردی که تعداد سنگ‌ها زیاد یا تراکم آن‌ها بالا باشد و امکان درمان با روش‌های دیگر وجود نداشته باشد.
  • وجود انسداد یا عفونت: سنگ‌هایی که موجب انسداد شدید جریان ادرار یا ایجاد عفونت‌های مکرر شده‌اند.

آیا می‌توان جراحی سنگ کلیه را به تعویق انداخت؟

به تعویق انداختن جراحی، بستگی به محل سنگ، اندازه سنگ و شرایط بیمار دارد. در مواردی که سنگ کلیه باعث انسداد مسیر خروجی کلیه شده باشد، جراحی را بیشتر از دو یا سه هفته نمی‌توان به تعویق انداخت. به تعویق انداختن جراحی سنگ کلیه می‌تواند با عوارضی مانند نارسایی و آسیب به کلیه، تورم کلیه، عفونت مجاری ادراری و گسترش عفونت به سایر نقاط بدن شود.

همچنین درصورتی‌که سنگ کلیه باعث درد غیرقابل‌تحمل برای بیمار شود، جراحی سنگ کلیه باید انجام شود. یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار بر زمان انجام جراحی، وجود عفونت است. درصورتی‌که سنگ کلیه باعث بروز عفونت در مجاری ادراری یا کلیه شده باشد، باید همزمان با مدیریت عفونت و تزریق آنتی‌بیوتیک‌ها، جراحی سنگ کلیه انجام شود.

برای چه کسانی جراحی PCNL توصیه نمی‌شود؟

اگرچه جراحی PCNL یک روش کم‌تهاجمی و مؤثر برای درمان سنگ کلیه است، اما در برخی از بیماران ممکن است این روش مناسب نباشد. این جراحی برای بیمارانی که باردار هستند، عفونت فعال و کنترل‌نشده سیستم ادراری دارند یا از اختلالات انعقادی رنج می‌برند، مناسب نیست. همچنین در مواردی که سنگ‌ها کوچک و قابل درمان با روش‌های کم‌تهاجمی‌تر باشند یا بیمار مشکلات قلبی یا ریوی شدید داشته باشد، این روش توصیه نمی‌شود.

آیا می‌توان با جراحی PCNL سنگ کلیه را از بین برد؟

مطالعات نشان داده‌اند که جراحی PCNL در درمان سنگ‌های بزرگ کلیه موفقیت بسیار بالایی دارد و در بیشتر موارد می‌تواند تقریباً تمام سنگ‌های موجود را در یک جلسه جراحی از بین ببرد (منبع). حتی در مواردی که تعداد سنگ‌ها بیشتر است یا شکل سنگ‌ها پیچیده‌تر است، با این روش جراحی می‌توان با تعداد جلسات کمتری این سنگ‌ها را خارج کرد.

در صورتی که سنگ‌های کلیه بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر باشند یا در موقعیت‌های سخت قابل دسترسی قرار گرفته باشند، PCNL بهترین گزینه درمان است. در مواردی که سنگ‌ها به شکل پیچیده‌ای در نواحی مختلف کلیه یا حالب قرار دارند، این روش می‌تواند به‌طور مؤثر و سریع سنگ‌ها را از بین ببرد. بسیاری از بیماران که به این روش جراحی نیاز دارند، پس از انجام آن بدون نیاز به جراحی‌های اضافی و با کمترین عوارض بهبود می‌یابند.

احتمال عود سنگ‌های کلیه پس از جراحی PCNL به چندین عامل بستگی دارد. یکی از عوامل اصلی، نوع سنگ‌ها و وضعیت کلیه بیمار است. در حالی که جراحی PCNL به طور مؤثری سنگ‌ها را از کلیه‌ها خارج می‌کند، اما احتمال عود سنگ‌ها پس از جراحی ممکن است در صورتی که عوامل زمینه‌ای مانند رژیم غذایی نامناسب، کمبود آب بدن، یا اختلالات متابولیک (مانند اسیدوز ادراری یا اختلالات کلسیم) وجود داشته باشد، افزایش یابد.

مطالعات نشان داده‌اند که نرخ عود سنگ‌های کلیه پس از جراحی PCNL به‌طور متوسط بین ۱۰ تا ۳۰ درصد است. این نرخ ممکن است در برخی از بیماران کمتر یا بیشتر باشد، اما برای پیشگیری از عود سنگ‌ها، توصیه می‌شود که بیمار پس از جراحی تغییرات لازم را در سبک زندگی خود ایجاد کند. این تغییرات شامل مصرف مایعات کافی، رعایت رژیم غذایی مناسب و درمان هرگونه اختلال متابولیک است. در برخی موارد، پزشک ممکن است درمان‌های پیشگیرانه اضافی، مانند داروهای تنظیم‌کننده کلسیم یا مواد معدنی، تجویز کند تا از تشکیل مجدد سنگ‌ها جلوگیری شود.

مزیت جراحی PCNL نسبت به سایر روش‌های جراحی سنگ کلیه چیست؟

مطالعات نشان داده‌اند که PCNL نرخ پاک‌سازی سنگ بالاتری نسبت به سایر روش‌ها دارد. برای مثال، در یک مطالعه بزرگ در سال ۲۰۲۰، در بیمارانی که سنگ‌های کلیه بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر داشتند، جراحیPCNL  موفقیت بیش از ۹۰ درصد در حذف سنگ‌ها را نشان داد. در مقابل، در بیمارانی که برای همان اندازه سنگ‌ها به جراحی باز نیاز داشتند، نتایج بهبودی پایین‌تر و مدت زمان بستری طولانی‌تری داشتند.

در مقایسه با جراحی‌های باز سنتی، جراحیPCNL  مزایای قابل‌توجهی دارد. اولاً، این روش کم‌تهاجمی است، بنابراین نسبت به جراحی‌های باز، عوارض کمتری داشته و دوران نقاهت کوتاه‌تری دارد. همچنین، زمان بستری بیمار به طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. بیماران معمولاً پس از جراحی PCNL سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره خود باز می‌گردند و درد کمتری را تجربه می‌کنند. به علاوه، این روش از نظر هزینه نیز می‌تواند برای بسیاری از بیماران مقرون‌به‌صرفه‌تر از جراحی باز باشد.

در زیر می‌توانید مقایسه این روش جراحی را با سایر جراحی‌های سنگ کلیه مشاهده کنید:

  1. مقایسه با جراحی باز

میزان برش در جراحی باز

 میزان برش در جراحی باز

محل ورود اندوسکوپ در جراحی PCNL

 محل ورود اندوسکوپ در جراحی PCNL

جراحی باز سنتی برای خارج‌کردن سنگ‌های کلیه در بیشتر موارد دیگر منسوخ شده است و دیگر انجام نمی‌شود. جراحی باز معمولاً نیاز به برش‌های بزرگ و طولانی دارد که منجر به زمان بستری طولانی‌تر، درد بیشتر، و دوره نقاهت طولانی‌تر می‌شود. در حالی که PCNL یک روش کم‌تهاجمی است و از طریق یک برش کوچک در پوست انجام می‌شود. این روش به بیمار این امکان را می‌دهد که سریع‌تر بهبود یابد و دوره نقاهت کوتاه‌تری داشته باشد. علاوه بر این، به دلیل کوچک بودن برش، خطر عفونت و سایر عوارض کمتری در مقایسه با جراحی باز وجود دارد.

  1. مقایسه با جراحی RIRS

مقایسه با جراحی RIRS

 جراحی RIRS و ورود اندوسکوپ از مجاری ادراری به مثانه و از مثانه به درون کلیه

جراحی RIRS یکی دیگر از روش‌های جراحی سنگ کلیه است. این روش به‌ویژه برای سنگ‌های کوچک‌تر (۲ سانتی‌متر یا کمتر) و ساده‌تر استفاده می‌شود. در این جراحی از یک اندوسکوپ انعطاف‌پذیر استفاده می شود که از طریق مجرای ادراری به درون کلیه وارد می‌شود. در مقایسه با جراحی PCNL، این روش برای سنگ‌های بزرگ یا پیچیده (مانند سنگ‌های شاخ گوزنی) مؤثر نیست. جراحی PCNL قادر است سنگ‌های بزرگ‌تر از ۲ سانتی‌متر را به‌طور مؤثرتر و در یک یا دو جلسه جراحی کامل حذف کند. از سوی دیگر، ممکن است جراحی RIRS نیاز به چندین جلسه درمانی داشته باشد و نتوان در یک یا دو جلسه تمام سنگ‌ها را خارج کرد.

آخرین تحقیقات درباره جراحی PCNL

تحقیقات جدید نشان داده‌اند که استفاده از تکنیک‌های پیشرفته در  PCNL، مانند استفاده از لیزر و ابزارهای کمکی پیشرفته، می‌تواند نرخ موفقیت جراحی را افزایش دهد. مطالعات اخیر همچنین بر این تأکید دارند که PCNL حتی در بیماران با مشکلات کلیه، مانند کلیه‌های پلی‌کیستیک یا دارای مشکلات ساختاری، نتایج مؤثری دارد و با عوارض کمتری همراه است. همچنین تحقیقات نشان داده‌اند که روش PCNL می‌تواند در مقایسه با جراحی باز هزینه کمتری داشته باشد و بیماران سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره خود باز می‌گردند.

چطور برای جراحی PCNL آماده شویم؟

آمادگی مناسب برای جراحی PCNL می‌تواند تاثیر زیادی بر موفقیت جراحی و بهبودی سریع‌تر داشته باشد. در زیر دستورالعمل‌هایی درباره رژیم غذایی، آزمایش‌های لازم و مدیریت داروها آورده شده است:

۱.  رژیم غذایی قبل از جراحی

  • معمولاً پزشک توصیه می‌کند که از نیمه‌شب قبل از جراحی از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید و ناشتا باشید.
  • در روزهای منتهی به جراحی، مصرف غذاهای سبک و کم‌چرب پیشنهاد می‌شود تا دستگاه گوارش فشار کمتری تحمل کند.
  • از مصرف الکل و مواد محرک (مانند قهوه یا چای زیاد) خودداری کنید.

۲.  آزمایش‌های لازم قبل از جراحی

  • آزمایش خون و ادرار: برای بررسی عملکرد کلیه‌ها، سطح الکترولیت‌ها، و وجود عفونت احتمالی.
  • تصویربرداری پزشکی: مانند سی‌تی اسکن یا سونوگرافی برای بررسی دقیق محل و اندازه سنگ‌ها.
  • ارزیابی بیهوشی: قبل از جراحی توسط متخصص بیهوشی ارزیابی می‌شوید تا از آمادگی بدنی شما برای دریافت بیهوشی عمومی یا نخاعی، اطمینان حاصل شود.
  • در صورت وجود عفونت، ممکن است قبل از جراحی آنتی‌بیوتیک تجویز شود.

۳.  مدیریت داروهای مصرفی قبل از جراحی

  • پزشک ممکن است از شما بخواهد مصرف برخی داروها را متوقف کنید:
    • داروهای رقیق‌کننده خون: مانند آسپرین، وارفارین، یا سایر داروهای ضدانعقاد خون، که باید چند روز قبل از جراحی قطع شوند تا از خطر خونریزی جلوگیری شود.
    • داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): مانند ایبوپروفن، که می‌توانند بر فرآیند لخته شدن خون تأثیر بگذارند.
  • داروهای مصرفی مهم: تمامی داروهایی که مصرف می‌کنید، از جمله داروهای نسخه‌ای، بدون نسخه (OTC) و مکمل‌های گیاهی را به پزشک خود اطلاع دهید. برخی از این داروها مانند آسپرین، داروهای ضدالتهابی و رقیق‌کننده‌های خون می‌توانند خطر خونریزی را افزایش دهند. پیش از قطع مصرف هر دارویی، حتماً با پزشک مشورت کنید.

سایر نکات

  • از پزشک بخواهید دستورالعمل‌های خاصی درباره فعالیت‌های قبل از جراحی، مانند مصرف مایعات یا رژیم‌غذایی، به شما بدهد.
  • در روز جراحی لباس راحت و گشاد بپوشید و وسایل ضروری (مانند مدارک پزشکی و آزمایش‌ها) را همراه داشته باشید.
  • هر نوع حساسیت شناخته‌شده خود را به پزشک اعلام کنید. این حساسیت‌ها شامل داروها، مواد ضدعفونی‌کننده (مانند ید یا الکل ایزوپروپیل)، لاتکس و حتی مواد غذایی می‌شود.

جراحی PCNL چگونه انجام می‌شود؟ + فیلم جراحی

انجام جراحی PCNL معمولاً 2 تا 4 ساعت طول می‌کشد. در جراحی PCNL، بیمار معمولاً به حالت خوابیده روی شکم قرار می‌گیرد. ابتدا پزشک با کمک تصویربرداری (مانند فلوروسکوپی یا سی‌تی اسکن) یک سوزن تخصصی را از طریق پوست به داخل کلیه هدایت می‌کند. پس از تأیید موقعیت سوزن، یک سیم راهنما از طریق آن وارد کلیه می‌شود. سپس مسیر ورود با استفاده از ابزارهای گشادکننده و نگه‌دارنده پوست، باز شده و یک لوله در مسیر قرار می‌گیرد. از طریق این لوله، یک اندوسکوپ وارد کلیه شده و سنگ‌ها شناسایی می‌شوند. در صورت بزرگ بودن سنگ‌ها، با نیروی پنوماتیک یا لیزر خرد شده و قطعات آن خارج می‌شود. در پایان، ممکن است یک لوله تخلیه یا استنت برای تسهیل خروج ادرار و تسریع بهبودی در کلیه قرار داده شود.

پس از انجام جراحی ممکن است ۱ تا ۲ روز بستری شوید.

در زیر مراحل انجام جراحی PCNL توضیح داده شده است.

  1. بی‌هوشی یا بی‌حسی نخاعی

جراحی PCNL معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود تا بیمار در طول جراحی خواب باشد و دردی احساس نکند. در برخی موارد، ممکن است از بی‌حسی نخاعی استفاده شود که در این روش ناحیه پایین بدن بی‌حس شده و بیمار هوشیار باقی می‌ماند. انتخاب نوع بی‌هوشی بر اساس شرایط بیمار و توصیه تیم پزشکی صورت می‌گیرد.

  1. ورود کاتتر از مجاری ادراری

ورود کاتتر از مجاری ادراری

برای تخلیه و تسهیل جریان ادرار و همچنین تزریق ماده حاجب جهت تصویربرداری بهتر، یک کاتتر از طریق مجرای ادراری وارد مثانه و سپس به سمت کلیه هدایت می‌شود. این مرحله امکان مشاهده دقیق‌تر ساختارهای داخلی کلیه و سنگ‌ها را فراهم می‌کند.

  1. مشخص‌کردن سنگ‌ها و محل انجام جراحی

سپس محل دقیق سنگ‌ها در کلیه با استفاده از روش‌های تصویربرداری مانند فلوروسکوپی یا سونوگرافی در اتاق عمل مشخص می‌شود. این مرحله اهمیت زیادی دارد زیرا تعیین محل سنگ‌ها و برنامه‌ریزی برای مسیر دسترسی به کلیه، از عوامل کلیدی موفقیت جراحی است.

  1. ایجاد برش یک سانتی‌متری و ورود اندوسکوپ

ایجاد برش یک سانتی‌متری و ورود اندوسکوپ

پزشک یک برش کوچک به اندازه یک سانتی‌متر در ناحیه پهلو ایجاد می‌کند و از طریق آن یک لوله وارد بدن می‌کند. سپس از درون لوله وارد شده، یک اندوسکوپ به محل کلیه ارسال می‌شود. این ابزار به پزشک اجازه می‌دهد تا ساختار داخلی کلیه را مشاهده کرده و مراحل بعدی جراحی را اجرا کند.

  1. ایجاد دسترسی به درون کلیه

ایجاد دسترسی به درون کلیه

با استفاده از یک سوزن و سیم راهنما که از طریق برش به داخل کلیه وارد می‌شود، مسیر دسترسی به حفره کلیه باز می‌شود. این مسیر با گشادکننده‌ها (دیلایتور) بزرگ‌تر شده و سپس لوله محافظ درون سوراخ ایجاد شده قرار می‌گیرد تا مسیر را برای ورود اندوسکوپ به کلیه فراهم کند.

  1. شکستن و خرد کردن سنگ‌ها

شکستن و خرد کردن سنگ‌ها

پس از مشاهده سنگ‌ها، ابزارهایی برای شکستن و خرد کردن سنگ‌ها وارد کلیه می‌شوند. این ابزارها می‌توانند برای شکستن و خرد کردن سنگ‌ها از نیروی پنوماتیک (نیروی باد و ضربه‌زدن به سنگ‌ها) یا از لیزر استفاده کنند. در این مرحله سنگ‌ها به اندازه‌ای خرد می‌شوند که به‌راحتی از طریق غلاف محافظ خارج شوند.

  1. شست‌وشو و تخیله کلیه از سنگ‌های شکسته‌شده

شست‌وشو و تخیله کلیه از سنگ‌های شکسته‌شده

برای اطمینان از تخلیه کامل سنگ‌ها و قطعات باقی‌مانده، کلیه با استفاده از محلول شست‌وشو پاک‌سازی می‌شود. این مرحله باعث کاهش خطر انسداد مجاری ادراری و عفونت پس از جراحی می‌شود.

  1. بخیه زدن و اتمام جراحی

پس از اطمینان از تخلیه کامل سنگ‌ها، در صورت نیاز یک لوله تخلیه یا استنت برای کمک به بهبود کلیه در محل قرار داده می‌شود. سپس برش کوچک روی پوست بخیه زده شده و جراحی به پایان می‌رسد. بیمار به بخش مراقبت‌های بعد از عمل منتقل می‌شود تا وضعیت وی پایش شود.

بعد از جراحی PCNL چه کاری باید انجام دهیم؟

بعد از جراحی PCNL، مراقبت‌های پس از عمل برای تسریع بهبودی و پیشگیری از عوارض بسیار مهم است. بیمار ابتدا نیاز به استراحت کامل و تحت نظر بودن در بیمارستان دارد تا عملکرد کلیه‌ها و علائم حیاتی بررسی شود. در هفته اول، بیمار باید فعالیت‌های سبک انجام دهد و از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کند. مصرف مایعات فراوان برای دفع بقایای سنگ‌ها و جلوگیری از انسداد مجاری ادراری توصیه می‌شود. لوله تخلیه یا استنت، اگر وجود داشته باشد، معمولاً طی چند هفته برداشته می‌شود. بازگشت به کارهای سبک پس از یک هفته و به فعالیت‌های کامل روزمره معمولاً پس از چهار هفته امکان‌پذیر است. پیگیری‌های منظم پزشکی برای اطمینان از عدم باقی‌ماندن سنگ‌ها و عملکرد مناسب کلیه ضروری است.

روز اول

  • بستری در بیمارستان: معمولاً بیمار باید 24 تا 48 ساعت در بیمارستان تحت نظر باشد. در این مدت علائم حیاتی، خروجی ادرار و وضعیت کلیه‌ها بررسی می‌شود.
  • تغذیه: بیمار ابتدا مایعات شفاف (آب، سوپ رقیق) مصرف می‌کند و در صورت عدم مشکل، تغذیه عادی به‌تدریج آغاز می‌شود.
  • درد و داروها: ممکن است درد خفیفی در محل جراحی وجود داشته باشد که با داروهای مسکن کنترل می‌شود. آنتی‌بیوتیک‌ها نیز برای پیشگیری از عفونت تجویز می‌شوند.

روز دوم تا هفته اول

  • بازگشت به خانه: اگر علائم عفونت یا خونریزی مشاهده نشود، بیمار مرخص می‌شود. معمولاً در این مرحله بیمار نیاز به استراحت در خانه دارد.
  • فعالیت‌ها: فعالیت‌های سبک مانند راه‌رفتن کوتاه توصیه می‌شود، اما از انجام کارهای سنگین و بلندکردن اجسام سنگین باید اجتناب شود.
  • تغذیه: مصرف مایعات فراوان برای دفع بقایای سنگ‌ها و پیشگیری از انسداد مجاری ادراری بسیار مهم است. رژیم غذایی باید شامل غذاهای سبک و کم‌چرب باشد.
  • مراقبت از زخم: پانسمان محل جراحی باید تمیز و خشک نگه داشته شود. در صورت مشاهده قرمزی یا تورم، باید به پزشک اطلاع داده شود.

هفته دوم تا چهارم

  • بازگشت به کار: اکثر بیماران می‌توانند پس از یک هفته به کارهای سبک اداری بازگردند. برای فعالیت‌های فیزیکی سنگین معمولاً به چهار هفته استراحت نیاز است.
  • برداشتن لوله تخلیه: اگر پزشک لوله یا استنت گذاشته باشد، معمولاً در هفته دوم تا سوم پس از جراحی برداشته می‌شود.
  • فعالیت‌ها: فعالیت‌های روزمره به‌تدریج افزایش می‌یابد، اما همچنان باید از فعالیت‌های سنگین خودداری شود.

ماه اول

  • بازگشت کامل به فعالیت‌ها: اغلب بیماران پس از چهار هفته می‌توانند به زندگی عادی و فعالیت‌های روزمره خود بازگردند.
  • پیگیری‌های پزشکی: ویزیت‌های منظم برای بررسی عملکرد کلیه‌ها و اطمینان از عدم باقی‌ماندن سنگ‌ها الزامی است. همچنین ممکن است آزمایشات ادرار و تصویربرداری انجام شود.
  • پیشگیری از سنگ‌های جدید: تغییر در رژیم غذایی، افزایش مصرف مایعات، و استفاده از داروهای پیشگیرانه طبق توصیه پزشک برای جلوگیری از تشکیل سنگ‌های جدید اهمیت دارد.

در صورت مشاهده علائمی مانند تب، درد شدید، خونریزی شدید در ادرار یا عدم تخلیه ادرار پس از جراحی باید فوراً به پزشک مراجعه شود.

جلوگیری از تشکیل مجدد سنگ کلیه

برای جلوگیری از تشکیل مجدد سنگ کلیه پس از جراحی، یکی از مهم‌ترین نکات، حفظ ادرار رقیق است. این کار به راحتی با نوشیدن مقدار زیادی آب در طول روز قابل دستیابی است. به ویژه در روزهای گرم، نوشیدن مایعات به جلوگیری از غلیظ شدن ادرار و کاهش احتمال تشکیل سنگ کمک می‌کند. هدف این است که حداقل ۲ لیتر ادرار در روز تولید کنید. علاوه بر آب، برخی نوشیدنی‌ها مانند آب لیمو یا آب سبزیجات طبیعی نیز می‌توانند در رقیق‌سازی ادرار مؤثر باشند. پزشکان معمولاً به بیماران توصیه می‌کنند که در طول روز به تدریج آب بنوشند و از مصرف زیاد نمک یا پروتئین‌های حیوانی که می‌توانند خطر تشکیل سنگ را افزایش دهند، پرهیز کنند.

اگر پزشک نوع سنگ شما را شناسایی کرده باشد، ممکن است درمان‌های دارویی خاصی برای پیشگیری از عود سنگ‌ها تجویز کند. علاوه بر تغییرات رژیم غذایی و نوشیدن مایعات بیشتر، در برخی موارد، نیاز به انجام آزمایش‌های تکمیلی مانند جمع‌آوری ۲۴ ساعته ادرار وجود دارد تا پزشک بتواند عوامل خطرساز را شناسایی کند. این آزمایش‌ها کمک می‌کنند تا پزشک بهترین راهکارها را برای پیشگیری از عود سنگ‌ها پیشنهاد کند. در صورتی که سنگ‌ها به طور مکرر تشکیل می‌شوند، پزشک ممکن است درمان‌های پیشگیرانه‌ای مانند داروهایی برای کاهش سطح مواد معدنی خاص در ادرار را نیز تجویز کند.

آیا جراحی PCNL بدون خطر است؟

جراحی PCNL به‌عنوان یک روش کم‌تهاجمی برای درمان سنگ‌های کلیه، معمولاً ایمن و مؤثر است. با این حال، مانند هر عمل جراحی دیگر، این روش نیز می‌تواند با خطرات و عوارض احتمالی همراه باشد. احتمال بروز این عوارض به شرایط فردی بیمار، اندازه و محل سنگ کلیه، و تجربه تیم جراحی بستگی دارد. در بیشتر موارد، عوارض ناشی از PCNL قابل مدیریت و درمان هستند.

خطرات احتمالی جراحی  PCNL

  • خونریزی: ممکن است در حین یا بعد از جراحی خونریزی رخ دهد که در موارد شدید نیاز به تزریق خون خواهد داشت.
  • عفونت: خطر عفونت مجاری ادراری یا کلیه وجود دارد که معمولاً با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود.
  • آسیب به بافت کلیه: ممکن است در حین ایجاد مسیر دسترسی به کلیه یا خارج کردن سنگ‌ها، بافت کلیه آسیب ببیند.
  • نشت ادرار: نشت ادرار از محل کلیه به اطراف، که معمولاً به مرور زمان بهبود می‌یابد.
  • آسیب به اندام‌های مجاور: به‌ندرت ممکن است اندام‌های اطراف مانند روده یا طحال آسیب ببینند.
  • لخته خون در پاها (ترومبوز وریدی): ممکن است به‌دلیل استراحت طولانی‌مدت، لخته خون در پاها ایجاد شود که خطر آمبولی ریه را افزایش می‌دهد.
  • باقی‌ماندن سنگ‌ها: احتمال باقی‌ماندن قطعات کوچک سنگ که ممکن است به جراحی یا درمان‌های تکمیلی نیاز داشته باشد.
  • درد یا ناراحتی در ناحیه برش: ممکن است بیمار پس از عمل در ناحیه برش احساس درد یا ناراحتی کند.
  • واکنش به بیهوشی: در موارد نادر، ممکن است عوارضی مانند آلرژی یا افت فشار خون ناشی از داروی بیهوشی رخ دهد.

هزینه جراحی PCNL چقدر است؟ + پوشش بیمه

هزینه جراحی PCNL بسته به عوامل متعددی متغیر است. از جمله این عوامل می‌توان به اندازه و تعداد سنگ‌های کلیه، تجربه جراح، نوع بیمارستان (دولتی یا خصوصی)، محل انجام جراحی، تجهیزات استفاده‌شده در حین عمل، و نیاز به بستری طولانی‌مدت اشاره کرد. به‌طور کلی، این روش نسبت به جراحی باز هزینه بیشتری دارد، اما در مقایسه با روش‌های کم‌تهاجمی دیگر، از جمله لیتوتریپسی (سنگ‌شکنی برون‌بدنی)، هزینه‌های بالاتری دارد؛ زیرا نیاز به تجهیزات پیشرفته و مهارت بالای جراحی دارد.

بیمه‌های درمانی معمولاً بخش قابل‌توجهی از هزینه جراحی PCNL را پوشش می‌دهند، به‌ویژه اگر این روش برای درمان سنگ‌های بزرگ یا پیچیده‌ای انجام شود که با درمان‌های ساده‌تر قابل حل نیستند. با این حال، میزان پوشش بیمه به نوع بیمه و قرارداد آن با مراکز درمانی بستگی دارد. بهتر است قبل از جراحی با شرکت بیمه خود تماس بگیرید تا جزئیات مربوط به پوشش هزینه‌ها را بررسی کنید و از هزینه‌های جانبی احتمالی مطلع شوید.

سؤالات متداول

آیا جراحی PCNL دردناک است؟

خیر، این جراحی تحت بی‌هوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود، بنابراین حین عمل دردی احساس نمی‌کنید. پس از عمل، ممکن است درد خفیفی داشته باشید که با داروهای مسکن کنترل می‌شود.

در صورت عود سنگ کلیه می‌توان دوباره آن را جراحی کرد؟

بله، اگر سنگ کلیه دوباره ایجاد شود و با روش‌های غیرجراحی قابل درمان نباشد، جراحی PCNL می‌تواند مجدداً انجام شود. پزشک وضعیت بیمار را بررسی کرده و مناسب‌ترین روش درمان را پیشنهاد می‌کند.

آیا جراحی PCNL برای درمان سنگ کلیه در کودکان نیز انجام می‌شود؟

بله، جراحی PCNL می‌تواند برای کودکان نیز انجام شود، اما به دلیل حساسیت بیشتر، نیاز به تیم پزشکی با تجربه و امکانات ویژه دارد. پزشک بر اساس شرایط کودک، این روش را ارزیابی می‌کند.

دوره نقاهت جراحی PCNL چقدر طول می‌کشد؟

معمولاً دوره نقاهت 2 تا 4 هفته طول می‌کشد. اغلب بیماران می‌توانند پس از یک هفته به کارهای سبک بازگردند، اما برای فعالیت‌های سنگین‌تر باید حداقل دو هفته صبر کنند.

چه زمانی می‌توانم بعد از جراحی به کار یا فعالیت‌های روزمره برگردم؟

اگر شغلتان سبک است، معمولاً پس از یک هفته می‌توانید به کار برگردید. برای مشاغل فیزیکی یا فعالیت‌های سنگین‌تر، بهتر است حداقل دو هفته صبر کنید.

احتمال عود سنگ‌های کلیوی بعد از PCNL چقدر است؟

اگر رژیم غذایی و سبک زندگی خود را تغییر ندهید، احتمال بازگشت سنگ‌ها وجود دارد. پزشک معمولاً توصیه‌هایی برای پیشگیری از عود سنگ‌ها ارائه می‌دهد، از جمله تغییرات تغذیه‌ای و مصرف مایعات بیشتر.

آیا جای بخیه یا زخم روی بدن باقی می‌ماند؟

جراحی PCNL با یک برش کوچک یک سانتی‌متری انجام می‌شود، بنابراین جای زخم بسیار کوچک و کمتر دیده می‌شود. در بیشتر موارد، این جای زخم به مرور محو می‌شود.

چه زمانی می‌توانم دوباره ورزش کنم؟

فعالیت‌های سبک مانند پیاده‌روی را می‌توانید از چند روز بعد از جراحی شروع کنید. اما برای ورزش‌های سنگین‌تر یا بلند کردن اجسام سنگین، باید حداقل دو هفته صبر کنید.

آیا ممکن است سنگ‌ها به‌طور کامل خارج نشوند؟

بله، در برخی موارد ممکن است تکه‌های کوچکی از سنگ باقی بمانند. در این صورت، پزشک از روش‌های دیگر مانند سنگ‌شکنی یا جراحی‌های تکمیلی استفاده می‌کند.

چه عوارضی ممکن است بعد از جراحی رخ دهد؟

عوارض احتمالی شامل خونریزی، عفونت، نشت ادرار یا آسیب به بافت‌های اطراف است، اما این موارد نادر هستند. پزشک با اقدامات پیشگیرانه این خطرات را به حداقل می‌رساند.

آیا همه افراد می‌توانند جراحی PCNL انجام دهند؟

خیر، این جراحی برای افرادی که سنگ‌های بزرگ یا پیچیده دارند مناسب است. پزشک بر اساس وضعیت سلامتی و شرایط کلیه شما تصمیم می‌گیرد.

آیا هزینه جراحی PCNL تحت پوشش بیمه است؟

بله، اکثر بیمه‌ها بخشی یا تمام هزینه این جراحی را پوشش می‌دهند. قبل از جراحی با شرکت بیمه خود هماهنگ کنید تا از میزان پوشش مطمئن شوید.

آیا نیاز به بستری طولانی‌مدت در بیمارستان دارم؟

معمولاً بیماران 2 تا 3 روز در بیمارستان بستری می‌شوند. مدت زمان بستری به وضعیت بیمار و میزان بهبودی بستگی دارد.

بعد از جراحی چه رژیم غذایی باید داشته باشم؟

رژیم غذایی کم‌نمک و پرمایعات توصیه می‌شود. مصرف میوه‌ها، سبزیجات و اجتناب از غذاهای پرچرب و حاوی اگزالات مانند شکلات و اسفناج می‌تواند به پیشگیری از سنگ‌های جدید کمک کند.

آیا جراحی PCNL بر عملکرد نعوظ تأثیری دارد؟

خیر، این جراحی تأثیر مستقیمی بر نعوظ ندارد.

آیا جراحی PCNL بر روابط جنسی تأثیر می‌گذارد؟

پس از جراحی، ممکن است به دلیل درد یا خستگی موقت، تمایل به رابطه کاهش یابد، اما جراحی تأثیر درازمدتی بر توانایی یا لذت از روابط جنسی ندارد.

چه زمانی پس از جراحی می‌توان رابطه جنسی داشت؟

معمولاً پس از 7 تا 10 روز و زمانی که درد و خونریزی کاهش یافته باشد، می‌توان فعالیت جنسی را از سر گرفت. حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

آیا مشاهده خون در ادرار بعد از جراحی طبیعی است؟

بله، وجود خون خفیف در ادرار تا دو هفته پس از جراحی طبیعی است. اگر خونریزی شدید یا طولانی‌تر از این مدت بود، به پزشک مراجعه کنید.

آیا پس از جراحی نیاز به استفاده از سوند وجود دارد؟

در اکثر موارد، یک سوند موقت برای تخلیه ادرار قرار داده می‌شود که معمولاً طی 24 تا 48 ساعت برداشته می‌شود. در موارد خاص، ممکن است برای مدت بیشتری باقی بماند.

آیا پس از جراحی PCNL می‌توان به راحتی ادرار کرد؟

در روزهای اول، ممکن است ادرار کمی دشوار یا همراه با درد باشد، اما این مشکل به مرور زمان برطرف می‌شود. مصرف مایعات فراوان به بهبود کمک می‌کند.

آیا خطر عفونت پس از جراحی وجود دارد؟

عفونت یکی از عوارض احتمالی است، اما با رعایت دستورالعمل‌های پزشک، مصرف آنتی‌بیوتیک و مراقبت‌های بهداشتی، این خطر به حداقل می‌رسد.

فهرست مطالب
مشاوره رایگان